( م - 898 ) مؤلف نصّ النصوص شرح بر نقش الفصوص ( كه مختصر فصوص و آخرين اثر ابن عربى است ) ، و شارح فصوص الحكم ، از اساتيد بزرگ عرفان و از شارحان نامى افكار ابن عربى است كه شرح و مقدمهء او بر نصّ النصوص زبدهء آثار محققان از عرفاست . جامى با خبرگى خاص خود عالىترين مطالب موجود در آثار ابن عربى و قونوى و فرغانى و جندى و كاشانى و گاهى قيصرى و برخى ديگر از اساتيد فن را با مختصر تغيير و گاهى عين عبارات يا تلخيص مفصّلات را در آثار خود گنجانيده است « 8 » . اشعة اللّمعات جامى شرحى است بر لمعات عراقى كه به‌نحوى عالمانه و محققانه ، ( معلّمان و اساتيد ادبيات فارسى بايد تمامى اين كتاب را نزد استاد خبيرى قرائت نمايند تا هنگام مطالعهء اشعار عرفا ، بفهمند كه سر چه كسى را مىتراشند ) لمعات را شرح كرده است و جزء بهترين آثار عرفانى به زبان فارسى است . عراقى فصوص الحكم را نزد شيخ كبير قونيوى قرائت نمود و بعد از فهم مشكلات فصوص لمعات را نوشت و جمعى ديگر نيز به شرح لمعات پرداخته‌اند ، شرح جامى بر ديگر شروح مزيّت و برترى دارد . ابن عربى ( م - 628 ه ق ) مؤلف كتاب فصوص و فتوحات مكيّه و ده‌ها آثار عرفانى ديگر ، مدتى قونيه را مركز تدريس خود قرار داد و از بين تلاميذ بزرگ و متعدّد او فقط يك نفر داراى نبوغ و استعداد عديم النظير بود ، كه توانست در دورانى نسبة كوتاه مدارج عاليه عرفان را علما و عملا به پيمايد و در زمان حيات ابن عربى بتواند حوزهء تدريس استاد را اداره نمايد و بمقام جانشينى استاد برگزيده شود . اين شخص همان صدر الدّين قونيوى رومى ( م - 672 ه ق ) است كه در علوم مرسوم زمان داراى جامعيّتى فوق‌العاده و در علم عرفان و مكاشفه سرآمد عرفاى زمان به حساب مىآيد و بعد از ابن عربى احدى به پايه او نمىرسد . صدر الدين « 9 » در تربيت شاگرد از استاد موفّق‌تر بود . قونوى مبانى استاد خود را در

--> ( 8 ) . ويليام چيتيك كه نصّ نصوص جامى را چاپ نموده است كليهء مآخذ مطالب جامى را پيدا كرده است . ( 9 ) . صدر الدين در علوم فقه و تفسير و حديث نيز از اكابر زمان خود مىباشد ، « و تلمّذ العلّامة قطب الدين الشيرازى شارح حكمة الاشراق عليه الحديث ، و قرء عليه جامع الأصول ، و كان يباهى به على الفحول » . سعد الدين حموى عارف نامدار شيعى ، معاصر شيخ كبير و مولاناست و بين او و صدر الدين قونوى مودت خاصّى موجود بوده است . در خانواده صدر الدين عرفاى بنام ديده مىشود كه بايد مورد تحقيق قرار گيرد . وى به ايران مراجعت و در زادگاه خود خرقه تهى كرد و داراى مقبره‌يى است كه مورد توجه مردم مىباشد